50 Yıl Sonra Yeniden: NASA ve SpaceX Ay’a Gidecek

Dünya tarihinin dönüm noktalarından biri olan Ay’a gidiş, tekrar hedef haline geliyor. NASA, bu dev girişim için destek sağlamak üzere bir ihale başlatmıştı. Tarihi proje için üç şirketin dahil olduğu ihaleyi, Elon Musk’ın yönetimindeki SpaceX kazandı. Yaklaşık 3 milyar dolarlık projesiyle Musk, Amazon’un CEO’su olan Jeff Bezos’un ve Dynetics şirketinin önüne geçti. 50 yıl sonra yeniden NASA ve SpaceX, Ay’a gidecek!

Tarihin Dönüm Noktası: 1969

NASA, kurulduğu tarihten itibaren yoğun olarak uzay faaliyetlerini sürdüren bir devlet kuruluşu olarak 1969’da ilk zaferini bütün dünya ile paylaşmıştı. Dönemin Sovyetler Birliği ile girdiği yarıştan galip çıkmıştı. Her iki ülke de sayısız başarılı – başarısız girişimde bulunsa da, kazanan Apollo 11 olmuştu. Buzz Aldrin, Neil Armstrong ve Michael Collins’tan oluşan ekip, Ay’a inen ilk insanlar olarak adlarını altın harflerle yazdırdı. 

Apollo 11 astrologları
Apollo 11 astrologları Armstrong, Aldrin, Collins

Ancak bu başarının hemen ardından bir başarısızlık meydana geldi. 1970 yılında Apollo 13’ün Ay’a varamadan tekrar yeryüzüne dönmek zorunda kalması ve astronotların güçlükle kurtarılması “Ay’a gidiş” hedefini rafa kaldırdı. Ta ki, NASA 2012’de Artemis programını duyurana kadar. 

artemis program

Artemis programını “Apollo’nun İkiz Kardeşi” olarak duyuran NASA, tekrar kolları sıvadı. Biri kadın biri erkek olmak üzere iki astronotu tekrar Ay’a gönderme hedefini “Humanity’s Return Back to the Moon (İnsanlığın Aya Tekrar Gidişi)” başlığıyla açıkladı. 

50 Yıl Sonra Yeniden: NASA ve SpaceX Ay’a Gidecek

Projenin uygulamaya geçişi ve sayısız denemenin ardından NASA, bu zorlu yolda birlikte yürüyebileceği iş ortakları aramaya başladı. Apollo 13’ün kaderini kırabilecek güçte bilgi birikimi ve kuvvetli projeler bulma umuduyla, Artemis’in geleceği adına bir ihale başlattı. İhaleye ABD’nin istihbarat ve savunma teknolojilerde destek sağlayan Dynestics, Elon Musk’ın kurucusu olduğu SpaceX ve Amozon’un CEO’su olan Jeff Bezos’un Blue Origin şirketi katıldı. Dünyanın 8 multimilyarderi arasında bulunan Musk ve Bezos’un mücadelesi, NASA’nın nihai sonucu vermesi ile sona erdi. 

elon musk jess bezos
SpaceX’in kurucusu Elon Musk ve Amazon’un CEO’su Jeff Bezos

NASA adına açıklamada bulunan Lisa Watson – Morgan, “SpaceX ile yaptığımız ortalıkta oldukça eminiz” ifadelerini kullandı. Böylece SpaceX ile 2.9 Milyarlık bir anlaşma sağlanmış oldu. 

SpaceX’e Kısa Bir Bakış

NASA ya da Rusya gibi politik kavgaların peşinde olmayan, tam tersine “Mars’ın kolonileştirilmesi ve gezegenler arası seyahatin başlaması” gibi kişisel bir ideal besleyen Elon Musk, ilk özel uzay teknolojileri şirketi SpaceX’i 2002’de kurarak uzayı devletlerin tekelinden kurtardı. Sadece kendi ülkesindeki değil, dünya üzerindeki bütün yenilikçi, zeki ve yetenekli genç bilim insanlarını ve mühendisleri kendi şirketinde toplamaya başladı.

Falcon 9, Falcon Heavy, Starlink, Dragon Kargo, Starship gibi araçlarla kendi hedefi doğrultusunda sayısız test uçuşları yaparak kimi zaman NASA’nın eskimeye başlamış geleneksel materyallerini geliştirerek yeni bir algı oluşturmuştur ve bunda oldukça da başarılı olmuştur.

NASA ve SpaceX Ay’a Ne Zaman Gidecek?

NASA’nın kendi çalışmaları ve araştırmaları 2012’den beri sürmekteydi, ancak kesin bir başarı söz konusu olmamıştı. Bunun en büyük etkenlerinden biri maddi imkansızlıklardı. 1969’daki girişim için yaklaşık 250 milyar dolarlık bir harcama yapıldığından dolayı, şimdiki girişim için Beyaz Saray’ın ve Senato’nun desteği bekleniyordu. 

Her ne kadar eski Amerikan Başkanı Trump, projeyi hızlandırmak adına destek verse de, Senato’nun ortak bir destek vermesi oldukça zordu. Pandemiyle birlikte süregelen ekonomik kaos, projeyi de etkiledi. Öyle ki, NASA’nın koyduğu 2024 yılı hedefi sekteye uğradı. 

Projeyi daha ileri bir tarihe ertelenmesine rağmen NASA, Artemis programına ortak olabilecek proje – bütçe desteği için ihale açmaktan geri durmadı. SpaceX ile yollarını tekrar birleştirmesinin ardından, halihazırda tamamlanmayı bekleyen Artemis II ve Artemis III programlarına hız katacak gibi görünüyor. Nihai sonuç ise 2024 yılından sonraki bir tarihte gerçekleşeceğe benziyor. 

Artemis I

Artemis I hazırlanıyor

Artemis programı, NASA’nın tanıtım sayfasında da belirttiği üzere üç aşamadan oluşuyor: Artemis I, Artemis II ve Artemis III. Şu an ilk aşaması tamamlanan projenin, diğer iki aşaması için SpaceX ile birlikte hareket edeceği kesinleşti. Bu üç adımın da tamamlanmasının ardından, tarihte ikinci defa insanlık Ay’a iniş yapacak. Elon Musk’ın özel hedeflerinden biri olan Mars’ın kolonileştirimesi, NASA’nın da bu program için koyduğu amaçların arasında. Öyle ki projenin bir başka ismi de “Moon to Mars (Ay’dan Mars’a)!”

Artemis’in en çarpıcı özelliklerinden bir diğer ise, tarihte ilk defa kadın bir astronotun Ay’a ayak basacak olması!


KAYNAKÇA

https://www.nasa.gov/specials/artemis/

https://www.nytimes.com/2021/04/16/science/spacex-moon-nasa.html

 

Hatice S. Yücel
2019'da İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünden mezun oldum. Bir yandan İnsan Kaynakları alanında uzmanlaşmaya çalışırken, diğer yandan içimdeki yazarlık tutkusunu daima canlı tutmaya çalışıyorum.

İlgili Haberler

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Son Haberler